Uitkomst Tweede Kamer-debat
De handhaving op schijnzelfstandigheid houdt de bouw- en technieksector al geruime tijd bezig. Tijdens het plenaire debat in de Tweede Kamer van donderdag 18 december 2025 is hierover meer duidelijkheid gekomen. Het kabinet heeft, onder druk van de Kamer een aantal belangrijke toezeggingen gedaan over de manier waarop in 2026 wordt gehandhaafd.
De kernboodschap voor 2026:
er wordt wél gehandhaafd, maar er worden géén verzuimboetes opgelegd.
In deze blog leggen we uit wat dit concreet betekent voor zzp’ers en bedrijven, hoe de handhaving eruitziet en wat een verzuimboete precies is.
Handhaving in 2026
In 2026 blijft de Belastingdienst handhaven op schijnzelfstandigheid. Er is geen sprake van een pauze of uitstel van handhaving. Wel krijgt de handhaving een andere invulling.
De Belastingdienst start in beginsel met een bedrijfsbezoek. Tijdens zo’n bezoek wordt gekeken naar de feitelijke manier van werken en de inrichting van de samenwerking. Het doel is beoordeling, toelichting en waar nodig bijsturing. Pas wanneer dat nodig is, kan een boekenonderzoek worden ingezet als zwaarder instrument.
De handhaving is daarbij risicogericht. De focus ligt op situaties waarin sprake is van duidelijke misstanden, zoals evidente schijnzelfstandigheid, onderbetaling of gedwongen zelfstandigheid.
Geen verzuimboetes in 2026
Een belangrijk besluit uit het debat is dat de Belastingdienst in heel 2026 geen verzuimboetes oplegt bij schijnzelfstandigheid.
Dit betekent dat bij onbewuste fouten of onduidelijkheden geen verzuimboete wordt opgelegd. Wel blijft de mogelijkheid bestaan om arbeidsrelaties te beoordelen en waar nodig te corrigeren.
Wat is een verzuimboete?
Een verzuimboete is een boete die de Belastingdienst kan opleggen wanneer fiscale verplichtingen niet correct worden nageleefd, zonder dat sprake is van opzet. Het gaat hierbij om onbewuste fouten of nalatigheid, zoals een onjuiste beoordeling van een arbeidsrelatie of administratieve onjuistheden.
De Belastingdienst legt deze verzuimboetes in 2026 niet op.
Bij bewuste en ernstige overtredingen kan wél een vergrijpboete worden opgelegd. Daarnaast blijven naheffingen loonbelasting mogelijk, ook met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025.
Wat betekent dit voor zzp’ers?
Voor zzp’ers betekent dit dat er in 2026 geen verzuimboetes volgen bij onbewuste fouten. De feitelijke manier van werken staat centraal en zelfstandigheid in de praktijk blijft doorslaggevend.
Vrijheid in uitvoering, ondernemerschap en het ontbreken van een gezagsverhouding blijven daarbij belangrijke aandachtspunten.
Wat betekent dit voor opdrachtgevers?
Voor bedrijven en opdrachtgevers betekent dit dat samenwerkingen met zzp’ers beoordeeld kunnen worden zonder directe verzuimboetes. Er is ruimte om arbeidsrelaties waar nodig aan te passen, maar de verantwoordelijkheid voor een juiste inrichting van de samenwerking blijft bestaan.
Met name in de bouw en techniek, waar veel met zelfstandigen wordt gewerkt is het belangrijk dat afspraken en de dagelijkse praktijk goed op elkaar aansluiten.
Conclusie
De Tweede Kamer heeft aangegeven dat er behoefte is aan meer duidelijkheid in wet- en regelgeving voordat streng wordt beboet. Tegelijkertijd wil men misstanden blijven aanpakken. Dit heeft geleid tot de gekozen aanpak voor 2026, zoals toegelicht door de staatssecretaris tijdens het debat.
Voor 2026 geldt:
-
handhaving blijft bestaan
-
er worden geen verzuimboetes opgelegd
-
controles zijn risicogericht
-
naheffingen en vergrijpboetes blijven mogelijk
Dit biedt ruimte voor herstel en correctie, maar is geen vrijbrief. Het is een periode waarin zzp’ers en opdrachtgevers hun samenwerking zorgvuldig kunnen beoordelen en voorbereiden op toekomstige wetgeving.
Bouw Technokracht helpt je verder
Bij Bouw Technokracht volgen we de ontwikkelingen rondom schijnzelfstandigheid en handhaving op de voet. We denken graag mee over wat deze wijzigingen in de praktijk betekenen voor jouw situatie.
Heb je vragen of wil je inzicht in de inrichting van jouw samenwerking? Neem gerust contact met ons op. We helpen je graag verder.